Blog (Nie)uczciwa konkurencja

Zakaz konkurencji w umowie agencyjnej

Pisałem już na blogu o tym, czy zakaz konkurencji może zostać zawarty również w umowie cywilnoprawnej. Dzisiaj chciałbym rozwinąć ten temat w odniesieniu do umowy agencyjnej.

Czym jest umowa agencyjna? Jest to umowa, w której przyjmujący zlecenie (agent) zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, do stałego pośredniczenia, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu. Umowa agencyjna jest zatem umową, w której obie strony (zarówno agent jak i zlecający) są przedsiębiorcami. Nie oznacza to jednakże samo przez się, aby przepisów o umowie agencyjnej nie można było stosować, gdyby agent nie był przedsiębiorcą. W takiej sytuacji zawarta umowa jest umową o świadczenie usług (a nie umową agencyjną). Jednakże pojawiają się w prawniczej literaturze głosy, że w zależności od faktycznej treści takiej umowy można dopuścić analogiczne stosowanie do takiej umowy przepisów regulujących właśnie umowę agencyjną.

Umowa agencyjna tym różni się od innych umów cywilnoprawnych, że reguluje wprost kwestię ewentualnego zakazu konkurencji. Agent i zlecający mogą, w formie pisemnej pod rygorem nieważności, ograniczyć działalność agenta mającą charakter konkurencyjny na okres po rozwiązaniu umowy agencyjnej. Ograniczenie jest ważne, jeżeli dotyczy grupy klientów lub obszaru geograficznego, objętych działalnością agenta, oraz rodzaju towarów lub usług stanowiących przedmiot umowy.

Kodeks cywilny reguluje zatem jedynie przypadek ograniczenia zakazu konkurencji po ustaniu umowy agencyjnej. Nie oznacza to jednakże, aby nie było możliwości ustalenia zakazu konkurencji w trakcie trwania umowy. Możliwość zawarcia takiego dodatkowego porozumienia podlegałaby jednakże ocenie każdorazowo przy zawieraniu konkretnej umowy, o czym pisałem w poprzednim wpisie na temat zakazu konkurencji w umowach cywilnoprawnych.

Bez względu na to, czy umowa o zakazie konkurencji będzie zawierana na czas trwania umowy agencyjnej czy na okres po jej ustaniu, konieczne jest dokładne zdefiniowanie „działalności konkurencyjnej. Kodeks cywilny nie zawiera bowiem definicji tego pojęcia i w razie sporu pomiędzy agentem a zlecającym może być trudne ustalenie, jakie działania wchodzą w zakres zakazu, a jakie nie. Dokładne określenie zakazu leży zresztą w interesie obu stron.

W przypadku zakazu konkurencji na okres po ustaniu umowy agencyjnej Kodeks cywilny jednoznacznie wskazuje, że nie może on być zastrzeżony na okres dłuższy niż dwa lata od rozwiązania umowy. Zlecający obowiązany jest do wypłacania agentowi odpowiedniej sumy pieniężnej w tego tytułu, chyba że:

  • co innego wynika z umowy albo
  • umowa agencyjna została rozwiązana na skutek okoliczności, za które agent ponosi odpowiedzialność.

A jeżeli wysokość takiej sumy nie została wskazana w umowie, to agentowi należy się suma w wysokości odpowiedniej do korzyści osiągniętych przez zlecającego na skutek ograniczenia działalności konkurencyjnej oraz utraconych z tego powodu możliwości zarobkowych agenta.

Ponadto zlecający może do dnia rozwiązania umowy agencyjnej odwołać zakaz konkurencji, co ma ten skutek, że po upływie sześciu miesięcy od chwili odwołania zlecający jest zwolniony z obowiązku wypłacania powyższej sumy.

Z kolei jeżeli to agent wypowiedział umowę na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi zlecający, to może on zwolnić się z obowiązku przestrzegania zakazu konkurencji przez złożenie zlecającemu oświadczenia na piśmie przed upływem miesiąca od dnia wypowiedzenia.

W przypadku natomiast zakazu konkurencji obowiązującego w trakcie trwania umowy agencyjnej, powyższe ograniczenia, w tym obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, wprost nie obowiązują. Jednakże, jak to kilkukrotnie już napisałem, treść takiej umowy będzie każdorazowo podlegała ocenie w konkretnej sytuacji.

Z pewnością jednak w przypadku wprowadzania zakazu konkurencji, obowiązującego czy to w trakcie trwania umowy agencyjnej, czy po jej ustaniu, należy dobrze sformułować samą umowę, w tym zakres zakazu, aby taki zakaz był precyzyjny i skuteczny.

Jeśli spotkałeś się z problemami dotyczącymi zakazu konkurencji dotyczącego umowy agencyjnej, to zachęcam do podzielenia się doświadczeniami w komentarzu.

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w przygotowaniu bądź ocenie umowy o zakazie konkurencji, zapraszam Cię do kontaktu:

tel. +48 505 975 749

e-mail: info@kancelariamojecki.pl

A jeśli spotkałeś się z opisywanym problemem i chcesz podzielić się swoimi doświadczeniami, to pozostaw komentarz pod tym artykułem.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *