Blog "Prawnik dla agencji reklamowej"

Nowa definicja mobbingu od 5 listopada 2026 r. Co oznacza dla pracodawcy?

Masz prawo wymagać od pracowników terminowości, poprawiać błędy i krytycznie oceniać pracę. Gdzie jednak kończy się skuteczne zarządzanie, a zaczyna nękanie pracownika?

Od 5 listopada 2026 r. obowiązuje nowa definicja mobbingu. Warto ją znać, żeby nie narażać firmy na niepotrzebne konflikty i roszczenia pracowników, a jednocześnie zachować kontrolę nad organizacją pracy.

Czym jest mobbing według nowych przepisów?

„Mobbing oznacza zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika”.

Co to oznacza w praktyce?

Nękanie musi być uporczywe – czyli powtarzać się, nawracać lub mieć charakter stały. Jednorazowy incydent nie jest mobbingiem, choć może naruszać prawa pracownika.

Nie trzeba osobno udowadniać długotrwałości nękania.

Nie jest konieczne udowodnienie zamiaru nękania. Zachowania mogą zostać uznane za mobbing, nawet jeżeli sprawca nie chciał nikogo nękać.

Nie trzeba wykazywać określonych skutków nękania, np. obniżenia samooceny zawodowej pracownika lub rozstroju zdrowia, aby stwierdzić mobbing.

Nowa definicja ułatwia więc identyfikowanie zachowań, które mogą stanowić mobbing.

Jakie zachowania mogą zostać uznane za mobbing?

Nowe przepisy wymieniają przykłady:

  • upokarzanie
  • uwłaczanie
  • zastraszanie
  • zaniżanie oceny przydatności zawodowej pracownika
  • nieuzasadniona krytyka, poniżanie lub ośmieszanie pracownika
  • utrudnianie funkcjonowania w środowisku pracy w zakresie możliwości osiągania efektów pracy, wykonywania zadań służbowych, wykorzystania posiadanych kompetencji, komunikacji ze współpracownikami lub dostępu do koniecznych informacji
  • izolowanie pracownika lub eliminowanie go z zespołu

Każde z tych zachowań może samodzielnie stanowić mobbing, jeśli przyjmuje postać uporczywego nękania.

Co ważne, sprawcą może być nie tylko przełożony. Może nim być również współpracownik, podwładny, a nawet osoba pracująca na innej podstawie niż umowa o pracę.

Jeżeli w Twojej firmie współpracują osoby na etacie i B2B, warto też sprawdzić, czy sposób organizacji ich pracy odpowiada przyjętym formom zatrudnienia.

Czy krytykowanie pracownika jest mobbingiem?

Nie. Pracodawca ma prawo oceniać pracę, wskazywać błędy i egzekwować wykonywanie obowiązków.

Nowe przepisy wyraźnie potwierdzają, że uzasadniona krytyka, wyrażona we właściwej formie, nie jest mobbingiem.

Przykład

Pracownik przygotował kampanię reklamową, która nie spełnia wymagań klienta.

Sytuacja 1 – dopuszczalna krytyka

Przełożony wskazuje konkretne błędy, wyjaśnia, co należy poprawić, i ustala termin wykonania poprawek.

To normalne zarządzanie pracą.

Sytuacja 2 – ryzyko mobbingu

Przełożony regularnie wyśmiewa pracownika na firmowym czacie, nazywa go niekompetentnym, a dodatkowo utrudnia mu dostęp do informacji potrzebnych do realizacji zadań.

Takie zachowania mogą stanowić mobbing.

Wniosek dla pracodawcy: nie musisz obniżać wymagań wobec pracowników. Zadbaj jednak o to, żeby krytyka dotyczyła wykonywanej pracy, była uzasadniona i wyrażana z poszanowaniem godności pracownika.

Jak sprawdzić, czy sposób zarządzania w Twojej firmie stwarza ryzyko mobbingu?

Przyjrzyj się czterem kwestiom:

Przedmiot krytyki. Czy przełożony wskazuje konkretne błędy w pracy, czy regularnie obraża i poniża pracownika?

Sposób komunikacji. Czy uwagi są rzeczowe, czy towarzyszy im publiczne ośmieszanie lub zastraszanie?

Powtarzalność. Czy chodzi o pojedynczą sytuację, czy zachowania powtarzają się, nawracają albo trwają stale?

Warunki wykonywania pracy. Czy pracownik otrzymuje zadania i niezbędne informacje, czy ktoś uporczywie utrudnia mu pracę?

To nie jest formalny test prawny rozstrzygający o mobbingu. Pozwala jednak wcześniej dostrzec zachowania wymagające wyjaśnienia.

Moja praktyczna rekomendacja: oddzielaj ocenę pracy od oceny człowieka. Możesz powiedzieć pracownikowi, że projekt jest źle przygotowany. Nie musisz przy tym podważać jego wartości jako osoby.

Warto też wiedzieć, jakich błędów unikać, gdy pojawiają się pierwsze sygnały nieprawidłowości.

Nie zawsze łatwo ocenić, czy zachowanie przełożonego jest jeszcze dopuszczalną krytyką, czy już może stanowić mobbing. Jeżeli masz podobne wątpliwości w swojej firmie, mogę pomóc Ci ocenić sytuację i ustalić możliwe działania.

Co zrobić, jeśli zauważysz takie zachowania w swojej firmie?

Nie musisz od razu przesądzać, że doszło do mobbingu. Nie powinieneś jednak ignorować problemu.

Cztery pierwsze kroki:

Zatrzymaj niewłaściwe zachowania. Jeżeli ktoś regularnie poniża współpracownika, zareaguj, nie przesądzając jeszcze wyniku wyjaśnienia sprawy.

Zabezpiecz informacje. Zachowaj istotną korespondencję, zgłoszenia i inne materiały, zgodnie z zasadami ochrony danych.

Wyjaśnij sytuację bezstronnie. Ustal, co się wydarzyło. Wysłuchaj zarówno osoby zgłaszającej problem, jak i osoby, której dotyczą zarzuty.

Podejmij i udokumentuj odpowiednie działania. Ich zakres powinien zależeć od ustalonych okoliczności. Następnie sprawdź, czy problem nie powraca.

Pamiętaj: nowy art. 94³ § 1 Kodeksu pracy wymaga systematycznego przeciwdziałania mobbingowi, a nie wyłącznie reagowania na już stwierdzone przypadki.

Ten obowiązek dotyczy również firm zatrudniających mniej niż 10 pracowników.

Jeżeli zatrudniasz co najmniej 10 pracowników, sprawdź również nowe wymagania dotyczące wewnętrznych regulacji oraz terminy ich wdrożenia.

Jeśli pracownik zgłosił już mobbing, samo rozpoznanie problemu nie wystarczy. W osobnym poradniku wyjaśniam, jak przyjąć zgłoszenie, zabezpieczyć informacje i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Ile może kosztować mobbing pracodawcę?

Pracownik, który doznał mobbingu, może dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia w wysokości co najmniej sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia.

W 2026 r. to minimum 28 836 zł.

Pracownik może również dochodzić odszkodowania. Wysokość świadczeń zależy od rodzaju roszczenia i okoliczności sprawy.

Samo oskarżenie o mobbing nie oznacza jednak automatycznie obowiązku zapłaty. Trzeba ustalić, czy zachowania rzeczywiście spełniały ustawowe przesłanki mobbingu.

Dlatego tak ważne jest, żeby pracodawca potrafił wykazać, jak przeciwdziałał nieprawidłowościom i w jaki sposób reagował na zgłoszenia.

Nowa definicja mobbingu – co powinieneś zapamiętać?

Możesz być wymagającym pracodawcą. Nie możesz jednak dopuszczać do uporczywego nękania pracowników.

Najlepiej zadbać o tę granicę wcześniej, zanim konflikt przerodzi się w spór prawny.

Nie chodzi o tworzenie niepotrzebnej biurokracji. Chodzi o jasne zasady, dzięki którym wiesz, jak zarządzać zespołem, pracownicy znają granice dopuszczalnych zachowań, a firma potrafi prawidłowo reagować na problemy.

Nie masz pewności, czy zachowania w Twojej firmie mogą być mobbingiem?

Nie musisz podejmować decyzji na podstawie domysłów.

Pomogę Ci ocenić konkretne zachowania, ustalić ryzyka prawne i poznać dostępne możliwości działania. Dzięki temu będziesz mógł świadomie zdecydować, co należy zmienić w sposobie zarządzania albo jak zareagować na zgłoszenie pracownika.

Jeżeli pracownik już zgłosił mobbing, możesz również skorzystać z indywidualnej konsultacji pranej dla pracodawcy, podczas której pomogę uporządkować sytuację, ocenić ryzyka i ustalić pierwsze kroki.

FAQ

Tak, jeśli uporczywe nękanie rozpoczęło się przed 5 listopada 2026 r. i trwało również po tej dacie.

Wynika to wprost z art. 3 ustawy nowelizującej. Nie oznacza to jednak automatycznego stosowania nowej definicji do wszystkich zdarzeń zakończonych przed wejściem ustawy w życie.

Tak. Nowe przepisy przewidują, że sąd nie może oddalić powództwa tylko z powodu niewłaściwego wskazania podstawy roszczenia, jeżeli ustalone fakty uzasadniają je na innej przewidzianej prawem podstawie.

Przykładowo zachowania, które nie stanowią mobbingu, mogą naruszać dobra osobiste pracownika.

Sam brak wiedzy o zachowaniach kierownika lub współpracowników nie wystarczy, aby uwolnić pracodawcę od odpowiedzialności.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *